معاون استاندار و فرماندار شهرستان  مشهد مقدس
احمد علی موهبتی

ارسال پیام

    .     .     .
۱۳۹۲/۰۶/۱۲

مراکز سیاحتی وزیارتی

 

 

 

 

 

 

 

 

محمد رحیم نوروزیان 
فرماندارشهرستان مشهد

 

 

 

 

 



 

مراکز زیارتی

 

علاوه بر آرامگاه های شیخ بهایی ، شیخ حر عاملی ، پیر پالان دوز و مراکز دیدنی محدودة اماکن رضوی که در بخش آستان قدس معرفی شدند ، مزارات ، بناهای تاریخی و مراکز دیدنی دیگر عبارتند از :

 

گنبد خشتی

 

نزدیک ترین مزار به مجموعة اماکن رضوی ، آرامگاه محمد ، معروف به گنبد خشتی است که به قولی از نوادگان امام موسی بن جعفر (ع) متوفی به سال 832 ق. است . بنای اولیة آرامگاه را بعضی به عهد صفوی و برخی به عهد تیموریان نسبت داده اند . این بنا دارای گنبد دو پوشه و در داخل مزین به مقرنس های زیباست و به دلیل داشتن پوشش آجری و در مقایسه با گنبد طلایی امام رضا (ع) به گنبد خشتی معروف شده است . این آرامگاه در کوچه ای به همین نام ، در محلة قدیمی نوغان در شرق خیابان طبرسی قرار دارد . گنبد خشتی توسط هیأت امنایی از معتمدان محل و تحت نظر اداره اوقاف و امور خیریه ناحیه یک مشهد و از محل نذورات نگهداری می شود .

 

خواجه ربیع

 

این آرامگاه در شمال غربی مشهد واقع است و با بلواری به مرکز شهر متصل می شود . آرامگاه منسوب به خواجه ربیع بن خیثم معروف به خواجه ربیع از تابعین و زهاد ثمانیه و یاران صمیمی ابن مسعود ، صحابی بزرگ پیامبر اسلام است . خواجه ربیع در عهد خلافت حضرت علی (ع) مدتی در ری می زیسته و در سال 61 یا 63 ق . وفات یافته و در محل کنونی که به قولی محل سکونت او بوده مدفون شده است . تاریخ بنای بقعه که اکنون در وسط باغی بزرگ و مشجر قرار دارد ، به سال 1024 ق . و عهد شاه عباس صفوی می رسد . این بنا چندین بار مرمت شده و اطراف مرقد و حجره های احداث شده در چهار ضلع باغ ، محل دفن اموات است.

 

نمای بیرونی آرامگاه و داخل ایوان ها با کاشی های معرق و هفت رنگ زیبا تزیین شده و در داخل بنا ، ازاره ها به ارتفاع 90/1 متر با کاشی دوره صفوی و بقیة بنا تا رأس گنبد داخلی با نقاشی هایی به شکل اسلیمی و گل های ختایی و نقش های دیگر مثل نقش طاووس و کتیبه های گچی به رنگ سفید با زمینة لاجوردی به خط علیرضا عباسی تزیین شده است . این مکان به عنوان یکی از آرامگاههای قدیمی و قبرستان عمومی متصل به شهر با فضای سرسبز و امکانات بهداشتی مورد توجه زائران و مجاوران است .

 
 

گنبد سبز

 

این بنای آرامگاهی به دلیل رنگ فیروزه ای گنبدش و در مقایسه با گنبد طلایی حرم مطهر امام رضا (ع) به این نام مشهور شده است . گنبد سبز در داخل میدانی به همین نام در اواسط خیابان آخوند خراسانی ( خ خاکی سابق ) قرار گرفته است .

 

صاحب آرامگاه شیخ محمد مؤمن عارف استرآبادی از عرفای عهد صفویه است که در 904 ق. وفات یافته و ظاهراً در سال 1011 ق. در بنایی که به دستور شاه عباس صفوی بنا شده است مدفون شد . این بنا در گذشته در حاشیة شهر قرار داشت و در هنگام احداث خیابان به دلیل قدمت در وسط میدان بازسازی شده است .

 

بنای آرامگاه ساختمانی مکعب با چهار ایوان و چهار صفة دو طبقه در چهار زاویه است و نمای بیرونی و اطراف طاق ها و پیشانی ساختمان از ازارة سنگی به بالا ، با کاشی های معرق و سادة ممتاز در رنگهای زیبا مزین شده است و در حال حاضر توسط سازمان میراث فرهنگی خراسان اداره و نگهداری می شود .

 
 

خواجه اباصلت

 

این آرامگاه در فاصلة 12 کیلومتری جنوب شرقی مشهد در حاشیه جاده مشهد - فریمان واقع است و به عنوان یکی از مزارات مهم مشهد مورد زیارت و بازدید زائران و مجاوران می باشد . عبدالسلام بن صالح هروی ، معروف به خواجه اباصلت ، خادم خاص حضرت امام رضا (ع) و از محدثان معروف عصر خویش بوده است . از سرگذشت خواجه اباصلت ، اطلاع چندانی در دست نیست اما برخی وفات او را به سال 236 ق. نقل کرده اند .

 

بنای فعلی آرامگاه در سالهای اخیر و به شکلی جدید و متفاوت بازسازی و در آن امکانات بهداشتی و رفاهی پیش بینی شده است . این بنا در گذشته محل توقف کاروان های زیارتی بوده و عده ای از عرفای بزرگ و زهاد در قبرستان عمومی جنب بقعه مدفونند . از جمله این اشخاص درویش علی ، عارف نامی قرن هشتم هجری است که به سال 726ق. وفات یافته است و در این محل مدفون شده است .

 
 

خواجه مراد

 

این آرامگاه در فاصلة 12 کیلومتری جنوب شرقی مشهد با فاصله و در حاشیة جادة مشهد – فریمان واقع شده است و جادة فرعی و آسفالته به طول 1400 متر ، جاده اصلی را به محدودة آرامگاه که در دامنة ارتفاعات مشرف به رشته کوه بینالود قرار دارد ، متصل می کند .

 

مجموعة آرامگاهی مزار خواجه مراد به صورت یک نیمدایره در کنار کوه و چشمه و میان درخت ها و بیوتات ویژه مزار محصور می باشد. چندین غرفه تابستانی و اطاق با چشم اندازهای طبیعی و مغازه های عرضة سوغاتی و نیازمندی های زائران و آب و هوای مصفا و ارتفاعات سهل الصعود ، از جمله امکانات و جاذبه های این مجموعه برای زائران و مسافران است .

 

مقبرة خواجه در وسط بنای آرامگاه قرار دارد و دارای گنبدی هرمی به شکل پنج ضلعی است و با پوشش شیروانی زینت یافته است . سردر ایوان آرامگاه با کتیبه ای تزیین شده و دو منارة کم ارتفاع کاشی کاری شده در طرفین آن وجود دارد . مساحت اصلی بنا 30/4 * 4 متر می باشد و بناهایی در اطراف آن جهت عبادت و استراحت مسافران و زائران ایجاد شده است .

 
 

میامی ( امامزاده یحیی بن حسین )

 

یکی از مزارات اطراف مشهد بقعة مبارکة امامزاده یحیی است که در 50 کیلومتری مشهد و در فاصلة یک کیلومتری روستای میامی در مسیر جادة مشهد – سرخس واقع شده است .

 

نام اصلی صاحب آرامگاه یحیی فرزند حسین بن زید بن علی بن الحسین (علیه السلام)یعنی پسر برادر یحیی بن زید است که در 18 سالگی شهید و در محل کنونی دفن شده است . بنای کنونی در سال 937 ق. بر فراز مرقد احداث شده است .

 

بنای آرامگاه دارای دو منارة قدیمی کوچک و دو گلدستة بزرگ جدید با نقوش زیباست و دو مسجد ویژة زنان و مردان با تعدادی اتاق مخصوص اسکان زائر در این مجموعه زیارتی – سیاحتی وجود دارد و مورد استفاده مسافرانی است که برای زیارت و استفاده از خواص طبی آب چشمه های معدنی به این مکان سفر می کنند .

 

مزار امامزاده یحیی در دامنة کوه قرار دارد و ساختمان استراحتگاه و پلکان و جوی آب که متناسب با ساختار کوه احداث شده از جذابیت و زیبایی خاص برخوردار است .

 

در اطراف بقعه قبرهایی با سنگ های سیاه بلند به چشم می خورد که بر روی آن ها نام ائمه اطهار و اشخاص مدفون با خط نستعلیق برجسته نگاشته شده که قدیمی ترین آن ها به قرن دهم هجری می رسد .

 

جاذبه های زیارتی و سیاحتی میامی باعث شده تا این مکان با وجود فاصلة زیاد از مشهد ، در ایام سال به ویژه نوروز و تابستان ، محل اقامت موقت زائران و مسافران بسیاری باشد که از اقصی نقاط کشور به این مکان سفر می کنند

 

مراکز ییلاقی و سیاحتی                         

شاندیز

شاندیز یکی از مناطق ییلاقی و خوش آب و هوای اطراف مشهد است که در بخش طرقبه و در فاصله 30 کیلومتری غرب مشهد و حدود 13 کیلومتری طرقبه و در مسیر راه مشهد به ابرده و زشک واقع شده است.
چشمه سارها و باغ های فراوان ، فضای سرسبزو خرم ، رودخانه و چشمه اندازهای زیبا و مصفا و آب و هوای مناسب و به ویژه تولیدات صنایع دستی از قبیل انواع وسایل پوستی و چوبی و سوغاتی های دیگر و امکانات رفاهی و واحد های اداری و خدماتی ، این منطقه ییلاقی را به صورت گردشگاهی مهم درآورده است که مورد توجه ساکنان مشهد و مسافران و زائران است. از جمله نقاط دیدنی شاندیز پارک جنگلی است. محصولات عمده باغی شاندیز عبارتند از : گیلاس ، زردآلو، گوجه فرنگی ، هلو، آلو ، انگور، توت، گردو، بادام.
روستا های سرآسیاب ، ارچنگ ، خادر ، ابرده پایین و بالا و زشک دراطراف شاندیز و در امتداد یک دره طولانی قرار دارند و از آب یک رودخانه مشروب می شوند.


طرقبه

از مهمترین ییلاق های کوهستانی حاشیه مشهد، طرقبه است که در 18 کیلومتری جنوب غربی مشهد و در مسیر راه جاغرق واقع شده و از غرب به کوه های بینالود و از شمال به کوه تخت رستم محدود می شود. طرقبه دارای باغ های فراوان با میوه های متنوع و چشمه سارهای زیباست و رودخانه ای زیبا از کنار آن می گذرد و در تابستان دارای آب و هوای خنک و مطبوع است . دره سرسبز و خرم طرقبه به واسطه اتصال به ییلاق های دیگر و نزدیکی به مشهد از قدیم به عنوان تفریحگاه مورد توجه ساکنان و زائران مشهد بوده است. جاذبه های گردشگری و سیاحتی طرقبه موقعیتی توریستی برای این منطقه فراهم ساخته که درزندگی مردم طرقبه و مشهد نقشی مؤثر و حائز اهمیت دارد.
طرقبه بین دو گودی قرار دارد و درسمت چپ آن رودخانه و در طرف راست بازه زو واقع شده و ارتفاع آن حدود 1433 متر از سطح دریاست . طرقبه از امکانات و خدمات شهری از قبیل پارک عمومی زیبا و رودخانه کنار آن و دوایر پست، مخابرات، جایگاه پمپ بنزین، درمانگاه و مسجد و رستوران های متعدد درمحیط طبیعی و فروشگاه های صنایع دستی و دیگر امکانات رفاهی برخوردار است. وجود این امکانات و شرایط خوب و آب و هوایی ونیز وجود هتل بزرگ طرقبه بر جاذبه های این منطقه افزوده است. از جمله ویژگی های این منطقه ییلاقی – تفریحی ، تولیدات صنایع چوب به ویژه سبد بافی و لوح بافی و صنایع دستی مثل گلدوزی و قالیبافی است که مورد توجه مسافران و زائران می باشد و سبد حصیری آن معروف به لوخ و قالی گلباقیان طرقبه از شهرت برخوردار است . طرقبه دارای نقاط دیدنی و تفریحی است که برخی از آن ها عبارتند از :

1- دهکده آبی ویلاشهر

2- باغ وحش

3- مجتمع سوارکاری ارشاد

4- مجتمع تجاری بعثت

5- پارک سنگی نصوح آباد

6- سد چالیدره

7- رودخانه جنگلی طرقبه

8- مسجد ازغد

9- سنگ مولانا علی معروف به سنگ کمربسته دررودخانه باز طرقبه

10-چشمه عسل و ارتفاعات کردینه

11-پیست اتومبیل رانی

12-استادیوم بزرگ ورزشی ثامن

13-پیست اسکی ابرده

جاغرق

روستای جاغرق یکی از روستاهای ییلاقی و سرسبز است که در 21 کیلومتری جنوب غربی مشهد و درفاصله 7 کیلومتری جنوب غربی طرقبه واقع شده است و به روستاهای عنبران ، طرقدر، کردینه، تغاره و دهستان شاندیز محدود می شود.
درباره وجه تسمیه جاغرق نوشته اند که نام اصلی و قدیمی آن چاه غرق بوده که به تدریج به جاغرق تبدیل شده است.قدمت این آبادی زیاد و به قولی به قبل از اسلام می رسد.
روستای جاغرق دارای آب و هوای معتدل کوهستانی و زمستان های سرد و تابستان های معتدل می باشد. وجود باغ های میوه و در ه سرسبز و چشم اندازهای زیبا و محیط با صفا ، جذابیت خاصی به این دره ییلاقی بخشیده است . جاغرق علاوه بررودخانه فصلی دارای چندین رشته قنات و یک چشمه و آبشارهای متعدد است و اقامتگاه های موقت و رستوران هایی نیز درحاشیه رودخانه و یا به صورت جزیره دربخش های مختلف این دره سرسبز ایجاد شده که درفصل تابستان محل استراحت و تفرج مسافران و دوستداران طبیعت است.
جاغرق علاوه بر جذابیت های گردشگری ، یکی از مراکز عمده تولید میوه دراستان خراسان به شمار می آید.

نغندر

روستانی نغندر از توابع بخش طرقبه و در فاصله 10 کیلومتری آن واقع شده است و به وسیله جاده ای به طول 12 کیلومتربه جاده اصلی مشهد- طرقبه متصل می شود.
این روستای سرسبز و آباد که در دامنه کوه های شمالی بینالود و در میان یکی از چند دره محصور میان کوه ها واقع شده، منطقه ای است ییلاقی و سرسبز و زیبا و مصفا که به دلیل داشتن چشم اندازهای طبیعی ، به ویژه درتابستان مورد توجه مسافران و ساکنان مشهد است .


کنگ

این روستا دردامنه کوه های بینالود و در قسمت جنوب رشته کوه و در فاصله 22 کیلومتری جنوب غربی طرقبه واقع شده است.
جاده کنگ از میدان دوم طرقبه و یازده کیلومتری جاده نغندر منشعب می گرددو با شیبهای تند بر بستر دره به روستای کنگ متصل می شود.
روستای ییلاقی کنگ به دلیل داشتن چشم اندازهای طبیعی و چشمه سارها و باغ های گوناگون و دامنه ها و کوهپایه های مورد علاقه کوهنوردان ، دارای جاذبه های تفریحی و گردشگری است. درهمه ایام سال به ویژه درتابستان ها ، حاشیه کنگ با این که جاده مناسبی ندارد، رودخانه و اطراف دره آن ، محل استراحت موقت مسافران است.

عنبران

روستای عنبرای در 26 کیلومتری مشهد و در فاصله یک کیلومتری طرقبه واقع شده است. مناظر سرسبز با علف خودرو و خوشبو باعث شده این روستای زیبا را عنبران بنامند. عنبران با باغ های سرسبز ، کافه و رستوران های متعدد و سایه اندازهای فراوان و شبهای بسیار زیبا ، اقامتگاه مناسبی برای مسافران و زائران و ساکنان مشهد است.

حصار

روستای حصار در مسیر طرقبه و قبل از بند گلستان واقع شده و دارای باغ های وسیع میوه و آب و هوای معتدل درتابستان و دره های سرسبز و فضای طبیعی مصفا با چشم اندازهای زیباست . این روستا به عنوان یکی از مناطق ییلاقی در تابستان ها مورد توجه اهالی مشهد و مسافران و زائران قرار می گیرد

زشک

این روستا درامتداد جنوب شرقی رشته کوه بینالود و در سرچشمه دره شاندیز و 48 کیلومتری جنوب غربی مشهد واقع شده و به لحاظ چشم اندازهای زیبا و صفای محیط و اعتدال آب و هوا و باغ های سرسبز میوه ، یکی از بهترین و با صفاترین مناطق ییلاقی اطراف مشهد است.

اخلمد

اخلمد یکی از زیباترین گردشگاه های طبیعی است که در 85 کیلومتری شمال غربی مشهد و در فاصله 10 کیلومتری گلمکان واقع شده و با جاده ای فرعی به طول 16 کیلومتر به جاده آسیایی متصل می شود. این منطقه ییلاقی با دره های سرسبز و دلگشا، باغ های میوه و آبشارهای طبیعی در  دامنه کوه بینالود قرار دارد و دارای 1335 متر ارتفاع از سطح دریاست. دورتا دور اخلمد با سنگ های سفید آهکی به صورت کوه دیوارکشی شده و در پشت کوهی که آبشار از آن سرچشمه می گیرد دره ای عمیق شبیه یال اسب وجود دارد. درقسمت های پر آب رودخانه دو آبشار به وجود آمده است که هریک بیش از 18 متر ارتفاع دارد. در مدخل دره اخلمد، بندی وجود دارد که یادگار عهد تیموری است. وجود باغ های میوه ، آبشار طبیعی ، چشم اندازهای زیبا، هوای مطبوع و آب گوارا و میوه های متنوع (بخصوص سیب و گلابی) و دره های سرسبز و محیط با صفا ، باعث شده است این منطقه مورد توجه مسافران و دوستداران طبیعت قرار گیرد.

شاهان گرماب

روستای شاهان گرماب در فاصله 72 کیلومتری جنوب شرقی مشهد و بر فراز تپه ای قرار دارد. این روستا دارای چشمه آب گرم معدنی است که حرارت آن به 48 درجه سانتیگراد می رسد. هم چنین درشاهای گرماب استخر بزرگی به طول تقریبی 17 و عرض 8 قدم وجود دارد که در حال حاضر به منظور بهره برداری بهداشتی و استحمام توسط سازمان جمعیت هلال احمر خراسان ازامکانات رفاهی و بهداشتی برخوردار شده است. دراطراف چشمه امکاناتی برای استفاده زائران و مسافران ایجاد شده است. آب شاهان گرماب از دسته آب های بیکربناته کلسیک و سدیک گرم با باقی مانده خشک کم و اسیدیته کم می باشد.
مسیر روستای شاهان گرماب ازطریق جاده فریمان است و درهمه ایام سال به ویژه تابستان ، زائران و مسافران برای استفاده ازامکانات طبیعی و سیاحتی به آن جا سفر می کنند.

چشمه سبز

منطقه طبیعی چشمه سبز درفاصله 60 کیلومتری جنوب غربی مشهد و در دامنه کوه های بینالود واقع شده و به عنوان یکی از مناطق طبیعی خوش آب و هوا مورد علاقه گردشگران است. جاده فرعی چشمه سبز از 40 کیلومتری جاده آسیایی مشهد-تهران به سوی جنوب و به موازات دامنه کوه های بینالود آغاز شده و با عبور از دهستان گلمکان و از میان مزارع و باغات دردامنه خوش آب و هوا به محل چشمه سبز می رسد. بعضی از اهالی منطقه این محل را چشمه سوز می خوانند.
چشمه سبز با هوای سرد و پاکیزه درتابستان و روزهای لطیف و دل انگیز ، یکی از مکان های ییلاقی مشهد است که به ویژه درتابستان ها استراحتگاه موقت زائران و مسافران است.

چشمه گیلاس (گلسب)

نام قدیمی این منطقه گلسب می باشد و در فاصله 50 کیلومتری شمال غربی مشهد و حدود 21 کیلومتری غرب آرامگاه فردوسی واقع شده است. به نقل تاریخ ، درعهد تیموری ، با اقدامات امیر علیشیر نوایی وزیر سلطان حسین بایقرا آب این چشمه به طرف مشهد هدایت شد. درعهد صفویه ، با اقدامات شاه عباس ، این آب به شهر مشهد انتقال یافت و از طریق نهر خیابان وارد صحن انقلاب (عتیق)شد و مورد استفاده زائران و مجاوران قرار گرفت و تا سال های اخیر وجود داشت.
اکنون آب چشمه گیلاس درمشهد جاری نیست اما شهرت تاریخی و دیرینه آن هنوز نام خوش و سابقه این چشمه تاریخی را در خاطره های مردم توس و مشهد حفظ کرده است.

اندروخ

روستایی است خوش آب و هوا از حومه تبادکان که در 33 کیلومتری شمال شرقی مشهد و در مسیر راه مشهد به کلات واقع شده و دارای مناظر طبیعی و باغ های میوه است و آب مورد نیاز روستا از زواندرخ که به سد کارده منتهی می شود تأمین می گردد.
زواندرخ یکی از تفریحگاه ها و پایگاه های ورزشی ویژه کوهنوردان و صخره نوردان اطراف مشهد است . دره اندرخ با عرض کم و صخره ها و دیوارهای بلند احاطه شده و به خاطر وجود غاری با دهانه بزرگ و جالب و دیوارهای مرتفع و چشمه مورد توجه کوهنوردان است.

دره آل   

درنزدیکی روستای آل از دهستان چولایی خانه، که در45 کیلومتری شمال شرقی مشهد و در مسیر راه به کلات واقع شده است و دره ای نسبتأ عریض با جریان دائمی آب می باشد که از کوه های هزار مسجد سرچشمه می گیرد این دره به زواندرخ در روستایی به همین نام منتهی می شود و سد کارده درقسمتی از این دره حد فاصل روستای اندرخ و کارده، دره را قطع می کند هر دو قسمت دره دارای جاذبه های خاص طبیعی و مورد توجه علاقه مندان به طبیعت و کوهنوردان است
دره انجیر یکی از جاذبه های دره آل است که با عرض کم و موانع صخره ای و پوشیده از درختان انجیر وحشی دارای منظره دیدنی و جالب است.

سد طرق

این سد در14 کیلومتری جنوب شرقی مشهد و بر روی رودخانه طرق و در نزدیکی بند قدیمی طرق قرار دارد. سد طرق از نوع بتونی با دو قوس متقارن است که از 22 بلوک و به عرض 14 متر و ارتفاع 81 متر از پی ساخته شده است. ضخامت تاج سد 80/4 متر و دارای 84/12 متر ضخامت درپی و طول تاج 322 متر است . گنجایش سد حدود 13 میلیون متر مکعب پیش بینی شده و با هدف تأمین بخشی از آب مورد نیاز مشهد احداث شده است. سد طرق علاوه بر استفاده های اقتصادی ، به دلیل برخورداری از آب و هوای خوب و جاذبه های طبیعی از نظر سیاحتی نیز دارای اهمیت می باشد.
بند طرق در مسیر رودخانه طرق و در مجاورت سد بتونی جدید قرار دارد و تا سال های اخیر قابل بهره برداری بوده است. بنای این سد را به امیر علیشیرنوایی (906-844ق.) وزیر سلطان حسین بایقرا نسبت داده اند. درمجاورت بند طرق دو آسیاب وجود داشته است.
 

 

 

 

 

 


 


منبع : فرمانداری مشهد
تعداد بازدیدها : ۲۰۷۸


مطالب مرتبط با این موضوع :


کلیه حقوق این پورتال محفوظ و متعلق به استانداری خراسان رضوی می باشد.

نظرسنجی
مطالب سایت را چگونه ارزیابی می کنید؟
آماربازدیدکنندگان